ด้านสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ

 

ทรัพยากรธรรมชาติ
        1) น้ำ
ตำบลหนองกระทุ่ม  มีลุ่มน้ำตามธรรมชาติจำนวน  2  สาย  ได้แก่  ลำบริบูรณ์  และลำเหมืองหลวง (คลองช้าง)
-  ลำบริบูรณ์  เป็นลุ่มน้ำสาขาลำตะคอง  อยู่ทางทิศตะวันตกของตำบลหนองกระทุ่ม  ลำน้ำตอนต้นไหลมาจากอาคารแบ่งน้ำละลมหม้อ  ตำบลโคกกรวด  อำเภอเมืองนครราชสีมา  น้ำส่วนใหญ่ของลำตะคองถูกผันระบายลงสู่เส้นทางลำบริบูรณ์โดยอาคารแบ่งน้ำละลมหม้อ  เพื่อให้ประชาชนที่อาศัยรอบนอกเขตเทศบาลนครนครราชสีมา  ได้มีน้ำใช้อุปโภค  บริโภค  ซึ่งไหลผ่านตำบลหนองกระทุ่มในพื้นที่หมู่ที่  9  บ้านนาตม , หมู่ที่  6  บ้านคอกวัว  และหมู่ที่  5  บ้านช่องลม  ก่อนที่จะไหลผ่านเขตตำบลหมื่นไวย  อำเภอเมือง-นครราชสีมา  เป็นแหล่งน้ำสายหลักตอนบนของตำบลหนองกระทุ่ม  
-  ลำเหมืองหลวง (คลองช้าง)  เป็นทางน้ำขนาดกลางใช้ในการกระจายน้ำจากลำบริบูรณ์  โดยกระจายน้ำออกจากลำบริบูรณ์ช่วงเขตตำบลปรุใหญ่  อำเภอเมืองนครราชสีมา  เพื่อใช้ในชลประทาน  ซึ่งส่งน้ำจากบริเวณหนึ่งไปยังบริเวณที่ต้องการน้ำเพื่อเพาะปลูก  สามารถใช้ในการระบายน้ำจากถนนหรือทุ่งได้  ไหลผ่านเขตตำบลหนองจะบก  อำเภอเมืองนครราชสีมา  ก่อนเข้าสู่เขตตำบลหนองกระทุ่ม  ในพื้นที่หมู่ที่  หมู่ที่  6  บ้านคอกวัว , หมู่ที่  5  บ้านช่องลม  และหมู่ที่  7  บ้านหนองกระทุ่ม  ก่อนที่จะไหลผ่านเขตตำบลหมื่นไวย  อำเภอเมืองนครราชสีมา  เป็นแหล่งน้ำสายหลักตอนล่างของตำบลหนองกระทุ่ม


        2) ป่าไม้
ตำบลหนองกระทุ่ม  ไม่มีพื้นที่ป่าไม้ มีที่สาธารณประโยชน์ที่พลเมืองใช้ประโยชน์ร่วมกันบางส่วน  เช่น ศาลาประชาคมหมู่บ้าน  


        3) ภูเขา
ตำบลหนองกระทุ่ม  ไม่มีพื้นที่ที่เป็นภูเขา


        4) คุณภาพของทรัพยากรธรรมชาติ
ทรัพยากรธรรมชาติ  แบ่งตามลักษณะที่นำมาใช้ได้  2  ประเภทใหญ่ ๆ  คือ
            1.)  ทรัพยากรธรรมชาติประเภทใช้แล้วไม่หมดสิ้น  ได้แก่
                1.1) ประเภทที่คงอยู่ตามสภาพเดิมไม่มีการเปลี่ยนแปลงใด ๆ เลย  เช่น  พลังงาน จากดวงอาทิตย์ , ลม , อากาศ , ฝุ่น  ซึ่งใช้เท่าไรก็ไม่มีการเปลี่ยนแปลงและไม่รู้จักหมด
                1.2) ประเภทที่มีการเปลี่ยนแปลงได้  เนื่องจากถูกใช้ในทางที่ผิด เช่น ที่ดิน , น้ำ ลักษณะภูมิประเทศ ฯลฯ  ถ้าใช้ไม่เป็นก็จะก่อให้เกิดปัญหาตามมา  ได้แก่  การปลูกพืชชนิดเดียวกันซ้ำ ๆ  ในที่เดิม  ย่อมทำให้ดินเสื่อมคุณภาพ  ได้ผลผลิตน้อยลง  ถ้าต้องการให้ดินมีคุณภาพดีต้องใส่ปุ๋ย หรือปลูกพืชสลับและหมุนเวียน


            2.)  ทรัพยากรธรรมชาติประเภทใช้แล้วหมดสิ้นไป  ได้แก่
                   2.1) ประเภทที่ใช้แล้วหมดไป  แต่สามารถรักษาให้คงสภาพเดิมไว้ได้  เช่น  ป่าไม้ , สัตว์ป่า , ประชากรโลก , ความอุดมสมบูรณ์ของดิน , น้ำเสียจากโรงงาน , น้ำในดิน , ปลาบางชนิด  และทัศนียภาพอันงดงาม ฯลฯ  ซึ่งอาจทำให้เกิดขึ้นใหม่ได้
                   2.2) ประเภทที่ไม่อาจทำให้มีใหม่ได้  เช่น  คุณสมบัติธรรมชาติของดิน , พรสวรรค์ของมนุษย์ , สติปัญญา , เผ่าพันธุ์ของมนุษย์ชาติ , ไม้พุ่ม , ต้นไม้ใหญ่ , ดอกไม้ป่า , สัตว์บก  และสัตว์น้ำ ฯลฯ
                   2.3) ประเภทที่ไม่อาจรักษาไว้ได้  เมื่อใช้แล้วหมดไป  แต่ยังสามารถนำมาประยุกต์ให้กลับเป็นวัตถุเช่นเดิม  แล้วนำกลับมาประดิษฐ์ขึ้นใหม่  เช่น  โลหะต่าง ๆ , สังกะสี , ทองแดง , เงิน , ทองคำ ฯลฯ
                   2.4) ประเภทที่ใช้แล้วหมดสิ้นไป  นำกลับมาใช้อีกไม่ได้  เช่น  ถ่านหิน , น้ำมันก๊าด  และอโลหะ ฯลฯ  ส่วนใหญ่ถูกนำมาใช้เพียงครั้งเดียวก็เผาไหม้หมดไป  ไม่สามารถนำมาใช้ใหม่ได้

           ทรัพยากรธรรมชาติหลักที่สำคัญของตำบลหนองกระทุ่ม  ได้แก่  ดิน  และน้ำ ซึ่งพื้นที่ส่วนใหญ่ของตำบลหนองกระทุ่มเป็นพื้นที่เกษตรกรรม  มีการเพาะปลูกพืชชนิดเดียวกันช้ำ ๆ ทุกปี  และใช้ปุ๋ยเคมีเป็นองค์ประกอบหลักในการผลิต  โดยที่ไม่มีการปลูกพืชหมุนเวียน  หรือพืชคลุมดิน  อีกทั้งการใช้ปุ๋ยคอก  และปุ๋ยอินทรีย์ก็ยังมีน้อย  เนื่องจากเกษตรกรยังขาดความรู้ความเข้าใจในการปรับปรุงดิน  ต้องการแค่เพียงเพิ่มผลผลิต  จึงทำให้ดินเสื่อมคุณภาพ  ยิ่งถ้าฤดูกาลผลิตนั้นได้ผลผลิตน้อยลง  ก็จะยิ่งเพิ่มการใส่ปุ๋ยเคมีมากขึ้น  เพื่อต้องการให้ผลผลิตเพิ่มขึ้น  อีกทั้งยังมีการใช้สารเคมีเพื่อกำจัดศัตรูพืชและวัชพืช  จึงทำให้ทรัพยากรดินนั้นเสื่อมคุณภาพ  ส่วนคุณภาพของน้ำในเขตตำบลหนองกระทุ่มนั้นยังไม่พบกับปัญหาด้านคุณภาพน้ำ  โดยจากการทดสอบคุณภาพแหล่งน้ำเป็นประจำทุกปี  จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี ก็ปรากฏว่าคุณภาพน้ำอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานที่เหมาะสมต่อการอุปโภค  บริโภค  และการเพาะปลูก